CZASY WSPÓŁCZESNE

CZASY WSPÓŁCZESNE

Na mocy referendum w 1946 r. proklamowano republikę włoską, a Democrazia Christiana (DC) pod przewodnictwem Alcide de Gasperiego sformowała rząd. Pozostał on u władzy do 1953 r.. wspierany przez szereg koalicji. Od tego momentu normą stała się krótka żywotność kolejnych rządów; brak stabilizacji politycznej odzwierciedla ostre podziały między wiejskimi a miejskimi regionami Włoch oraz między północą a południem. Silna baza wytwórcza i wysokotowarowe rolnictwo zapewniło mieszkańcom północy wyższy niż kiedykolwiek przedtem poziom życia, lecz południe nadal wlecze się daleko z tyłu. mimo podjęcia takich działań jak utworzenie w 1950 r. Cassa del Mezzogiorno. agencji ds. rozwoju południa, która miała dostarczyć bardzo potrzebne temu regionowi środki finansowe.

W latach pięćdziesiątych Włochy zostały jednym z wiodących krajów uprzemysłowionych, a dzięki działalności takich wielkich firm jak Fiat czy Olivetti dochód narodowy brutto podwoił się. a produkcja przemysłowa potroiła. Ważnym czynnkiem rozwoju była amerykańska pomoc finansowa, jak również liczna siła robocza, w dużej części wywodząca się z wiosek południa.

DC początkowo współdziałała z innymi partiami prawicowymi, lecz w 1963 r„ na skutek zwiększonego upolitycznienia robotników wykwalifikowanych, zmuszona była po raz pierwszy dzielić władzę z Włoską Partią Socjalistyczną (PSI). Politykiem w dużej mierze odpowiedzialnym za negocjacje z socjalistami był Aldo Moro, dominująca postać włoskiego życia politycznego w latach sześdziesiątych. Pełnił on funkcję premiera od 1963 do 1968 r„ w okresie rozchwiania gospodarki na skutek inflacji oraz wycofania przez bogatych obywateli, przerażonych dojściem PSI do władzy, olbrzymich sum z runku. Dekada zakończyła się „autunno caldo” (gorącą jesienią) 1969 r„ kiedy kraj sparaliżowały strajki i demonstracje.

W latach siedemdziesiątych sytuacja jeszcze się pogorszyła: wzrosła liczba bankructw, inflacja osiągnęła poziom dwudziestu procent i lawinowo zwiększyło się bezrobocie co było szczególnie uciążliwe w kraju pozbawionym systemu opieki społecznej. Doszło do bardziej ekstremalnych form zamieszek, początkowo podżeganych przez skrajną prawicę, prawie na pewno odpowiedzialną za podłożenie bomby, która w 1969 r. pozbawiła życia szesnastu osób w Mediolanie. Terroryzm neofaszystowski utrzymywał się przez następnie dziesięciolecie, osiągając odrażającą kulminację w zamachu bombowym na dworcu kolejowym w Bolonii w 1980 r„ w wyniku którego zginęły 84 osoby. Najbardziej aktywnym ugrupowaniem były Brigate Rossę (Czerwone Brygady). Założone zostały w 1970 r. w Mediolanie i osiągnęły szczyt swej niesławnej reputacji osiem lat później, po porwaniu i zamordowaniu samego Aldo Moro. Wielka akcja policyjna na początku lat osiemdziesiątych rozbiła większość Czerwonych Brygad. lecz kilka fanatycznych grup odłamowych nadal istnieje i zaznaczyło swą obecność zabójstwem asystenta premiera w 1988 r.

A jednak rząd chadecki przetrwał, m in. dzięki tzw. „historycznemu kompromisowi” z Enrico Berlin-guerem, przywódcą Włoskiej Partii Komunistycznej. W wyniku tego układu komuniści, którzy w wyborach zdobyli 34 procent głosów, trzy procent mniej niż Chrześcijańscy Demokraci zgodzili się wstrzymać od głosowania w parlamencie, aby mógł istnieć rząd jedności narodowej. Pakt ten cofnięto w 1979 r.. a po śmierci Berlinguera w 1984 r. udział partii komunistycznej w głosach spadł do 27 procent — pozostaje ona jednak drugą pod względem popularności partią we Włoszech i wydaje się odradzać pod przewodnictwem nowego lidera. Achille Occhetto. Jak na razie komuniści nie weszli nigdy do żadnego rządu krajowego, lecz sprawują władzę w wielu miastach i wywierają stały wpływ na kształt polityki ogólnokrajowej.

W swych wysiłkach zmierzających do odsunięcia partii komunistycznej od władzy DC zmuszona była godzić się na żądania wysuwane przez niewielkie ugrupowania, takie jak Partia Radykalna, która w wyborach w 1979 r. zdobyła osiemnaście foteli poselskich — z których jeden przypadł w udziale byłej gwiazdce porno La Cicciolinie. Co więcej, reputacja DC poniosła poważną szkodę na początku lat osiemdziesiątych w wyniku serii skandali, szczególnie afery związanej z działalnością loży masońskiej P2. gdy odkryto powiązania między skorumpowanymi bankierami, czołowymi funkcjonariuszami DC i fanatycznymi ugrupowaniami prawicowymi. W wyniku spadku popularności DC zmuszona była zaoferować premierostwo politykom z innych partii. W 1981 r. Giovanni Spadolini z Partii Republikańskiej został pierwszym premierem spoza DC w powojennej historii Włoch, a w 1983 r. Bettino Craxi został desygnowany na pierwszego premiera z Socjalistycznej Partii Włoch. Choć w 1987 r., po czterech latach rządzenia podał się on do dymisji a na czele rządu stanął weteran Giulio Andreotti (który już dwukrotnie zasiadał na fotelu premiera w latach siedemdziesiątych). Craxi pozostaje najpotężniejszą postacią wśród przywódców partii włoskich, osobą przez jednych podziwianą, a przez innych pogardzaną jako „macher” od polityki włoskiej. Pod jego przewodnictwem PSI stopniowo zyskała dla siebie większe poparcie wyborców doprowadzając do obecnego stanu piętnastu procent.

Nawet w okresie destabilizacji w latach siedemdziesiątych gospodarka włoska nadal zwiększała osiągi i obecnie w kraju panuje obsesja II Sorpasso. czyli prześcignięcia Francji i Wielkiej Brytanii w dziedzinie ekonomii. Pośród rzeczoznawców panuje niezgoda co do tego. czy II Sorpasso zostało już osiągnięte (większość uważa, że nie), lecz wyliczenia utrudnia praktykowane na olbrzymią skalę unikanie płacenia podatków i inne nielegalne transakcje finansowe we Włoszech. Co prawda wszystkie warstwy społeczne żałują pieniędzy rządowi, lecz w tej economia sommersa (gospodarce zanurzonej) przoduje mafia. Jednakże mimo działalności mafii Włochy zdobyły sobie trwałą pozycję ekonomicznego supermocarstwa.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *